Tijdens een bevrijdingsseminar in België behandelde Jan Sjoerd Pasterkamp drie belangrijke, fundamentele sleutels voor innerlijke vrijheid. Hoewel al vaak over bevrijding geschreven is, geloven we dat dit artikel iets fundamenteels toevoegt; deze studie belicht namelijk de meest voorkomende barrières voor het ervaren van innerlijke vrijheid.

,,Zoals velen weten, ben ik stap voor stap in de bevrijdingsbediening gegroeid aan de hand van tapes van Derek Prince, toen ik in de zending zat in Papua Nieuw Guinea. Op een dag in 1974 preekte ik over bevrijding van boze machten en demonen. Aan het einde van de dienst deed ik een uitnodiging om naar voren te komen voor het bevrijdingsgebed. Ik verwachtte vijf of zes mensen, hooguit tien, maar er kwamen wel zestig mensen naar voren! Sinds die tijd heb ik veel nieuwe dingen mogen zien en leren op het gebied van bevrijding, maar één ding lijkt nooit te veranderen: de enorme nood op dit gebied. Het grote probleem is echter dat de meeste kerken en voorgangers dit onderwerp ontlopen. Daarom nog eens drie belangrijke basisvoorwaarden voor bevrijding in het bijzonder, maar ook voor innerlijke vrijheid in het algemeen.''

Eerste sleutel: Bekering in je denken
Demonen, boze geesten, kunnen toegang krijgen in ons leven doordat wij een deur hebben opengelaten voor de vijand. Het is onze verantwoordelijkheid die deuren te sluiten en daarmee de 'wettige grond' voor een demon weg te nemen. Als we een boze geest niet eerst zijn recht ontnemen in ons leven te zijn, kan het een lange strijd worden om tot bevrijding te komen en het is de vraag of we die gaan winnen! Anderzijds geldt: hoe beter mensen de wettige gronden kennen, de deuren sluiten en op een bijbelse manier de vijand zijn grond ontnemen, hoe gemakkelijker bevrijding is.

De eerste keer dat de mens de deur voor de vijand opende, vinden we in Genesis 3. Vanaf het moment dat God de mensen schiep (Genesis 2: 7) spreekt de bijbel over 'Here God'. Dit wijst op de relatie die er tussen Schepper en schepsel bestond: een erkenning van Gods positie als Heer van het leven. De slang nu was het listigste van alle dieren des velds, die de Here God gemaakt had, en zij zeide tot de vrouw: God heeft zeker wel gezegd: Gij zult niet eten van enige boom in de hof? De slang laat een cruciaal woord weg: 'Here'. Bij de eerste zonde van de mens, namelijk de eerste ongehoorzaamheid aan God, stond God wel centraal in het gesprek, maar Hij was geen Heer! De duivel wordt niet bang als mensen in God geloven, zolang Hij maar geen Heer is in hun leven! Adam en Eva erkenden God als Here, maar satan verstoort die relatie door de mens een leugen voor te houden. Wat hij zei, leek op de waarheid, maar in werkelijkheid was het een leugen: God heeft zeker wel gezegd… En de mens geloofde de leugen van satan. Doordat de mens de leugen geloofde, vond de zondeval plaats. Anders gezegd: voordat er zonde plaats vond, was er een leugen in het denken van de mens! Hoe krijgt satan ruimte, ook in ons leven? Doordat we een leugen toelaten in ons denken. Aan zondig gedrag zit altijd een leugen in het denken vast!

Het Griekse woord 'bekering' betekent letterlijk 'van gedachten veranderen'. Voor veel mensen is bekering echter 'afrekenen met verkeerde daden'. Natuurlijk is dat een goede zaak, maar het is niet voldoende. Echte bekering is het aanpakken van de leugens in je denken en van gedachten te veranderen door de waarheid te erkennen! Weet u wat de grootste leugen is waarin mensen geloven? ,,De bijbel zegt dat God van me houdt, maar is dat wel echt waar? Dat kan toch niet… De bijbel zegt dat ik waardevol ben, maar als ik kijk naar mijn leven, dan kan de bijbel niet gelijk hebben…'' En zijn tienduizend variaties op dit thema, maar ten diepste zijn ze hetzelfde. Paulus noemt dit in 2 Korinthiërs 10 'de bolwerken in ons denken'. Door deze bolwerken in ons denken krijgt satan ruimte in ons leven.

Wat is vervolgens het eerste dat de mens deed nadat hij had gezondigd? Hij liet zijn verantwoordelijkheid los. Adam pleitte zichzelf vrij: ,,Ik? Ik heb niks gedaan! Maar zìj heeft het gedaan, die Eva. Bovendien heb ik nooit om een maatje gevraagd, dat was uw idee, Heer, dus hoe kunt U mij dan de schuld geven? Het is ùw schuld en hààr schuld, maar niet de mijne!'' We leven in een maatschappij waarin mensen worden gestimuleerd om niet hun eigen verantwoordelijkheid op te nemen. Heb je een probleem? Ga naar het Riagg. Voel jij je depressief? Neem een pilletje. Is je seksleven ingedut? Ook daar zijn pilletjes voor! Maar als wij de deur willen sluiten voor de vijand, moeten we ons bekeren in ons denken, vergeving zoeken voor onze daden én verantwoordelijkheid nemen voor ons leven. Als deze drie dingen niet aanwezig zijn, zullen de demonen nooit verdwijnen.

We zien dit ook in de levens van koning Saul en koning David. Wanneer David door de profeet wordt aangesproken op zijn zonde van overspel, erkent David zijn schuld. God herstelt hem, en vergeeft hem (2 Sam. 12:13). Ook koning Saul wordt door een profeet aangesproken op zijn zonde, maar Sauls reactie is heel anders. ,,Ik, zondigen? Nee, het waren de mensen die bij mij waren. Zij hebben al die dieren meegenomen, ik niet.'' De profeet houdt echter vol: ,,Nee, u!'' Weer komt Saul met uitvluchten: ,,De mensen hebben me onder druk gezet, zodat ik bang werd. Dat kun je me niet kwalijk nemen, toch? Doe eens wat aardiger tegen me!'' Wanneer de profeet zich omdraait en wegloopt, grijpt Saul het kleed van de profeet en smeekt: ,,Eer mij toch in de ogen van mijn volk!'' Saul gaf niet om Gods mening, maar om de eer van mensen. Het resultaat? God verwerpt Saul, en uiteindelijk sterft hij een tragische dood.

Het sterkste wapen dat wij hebben tegenover de vijand is bekering: allereerst in ons denken, dan in ons doen en het opnemen van onze persoonlijke verantwoordelijkheid. Daarmee ontnemen we demonen iedere mogelijkheid en elk recht om in ons leven te blijven.

Tweede sleutel: vergeving voor innerlijke verwonding
Wanneer mensen tegen ons zondigen, kunnen ze ons diep van binnen verwonden. Vooral afwijzing slaat diepe wonden: kinderen die niet gewenst zijn door hun ouders; een vrouw die door haar man wordt verlaten…Vaak ligt de reden dat iemand wordt afgewezen buiten zijn eigen schuld. Wat kan bijvoorbeeld een kind er aan doen dat zijn moeder 'ongewenst' zwanger is? Maar hoewel het buiten onze eigen schuld ligt, kunnen deze innerlijke verwondingen wel ingangspoorten zijn voor demonen. Daarom is het belangrijk deze poorten te sluiten. Het eerste wat de Here Jezus dan zegt, is: ,,De Geest van de Here Here rust op mij om gebrokenen van hart te genezen.'' Laat de Heer toe in je verwonding en vertel Hem in alle eerlijkheid je diepste gevoelens. Neem een voorbeeld aan David. In Psalm 55 beschrijft hij pijn in zijn hart, nadat hij verraden is door één van zijn beste vrienden. Zijn zoon Absalom is in opstand gekomen en ook Achitofel, Davids raadgever, heeft meegedaan aan deze opstand. De bijbel zegt dat Achitofel de woorden van God sprak, woorden van wijsheid . Maar deze Achitofel had een kleindochter, Batseba, de vrouw met wie David overspel had gepleegd. De gevolgen van Davids zonde vormden ook in het leven van Achitofel een zwarte bladzijde. Absalom en Achitofel koesterden beide dan ook een zekere bitterheid tegen David. Maar ook Davids woorden laten niets te raden over:

Verwar hen, Here, verdeel hun spraak.
Want ik zie geweld en twist in de stad, dag en nacht waren zij om haar rond, op haar muren….
Want het is geen vijand, die mij smaadt; dat zou ik dragen;
Het is niet mijn hater, die zich over mij verheft;
Voor hem zou ik mij verbergen.
Maar gij zijt het, een mens - mijns gelijke,
Mijn vriend en vertrouwde;
wij , die samen vertrouwelijke omgang genoten,
Die in het feestgewoel gingen naar Gods huis.
De dood overvalle hen!
Laten zij levend in het dodenrijk neerdalen,
Want boosheid is in hun woning, in hun binnenste.
(Psalm 55: 10 v.v.)

Over eerlijkheid gesproken! In plat-Amsterdams zegt David hier: ,,God, wat mij betreft mogen deze mannen dood neervallen. Ik begrijp niet waarom u hen geen hartaanval geeft. Ziet u dan niet dat ze alles kapot maken?'' David is boos op God. Hij begrijpt het niet en is verward. Hij scheldt nog even verder, maar zegt dan in vers 23: Werp uw bekommernis op de Here, Hij zal voor u zorgen. Hij zal nimmermeer toelaten, dat de rechtvaardige wankelt. Eeuwen later haalt Petrus deze woorden aan: Werpt al uw bekommernis op Hem, want Hij zorgt voor u. Wordt nuchter en waakzaam. Uw tegenpartij, de duivel, gaat rond als een brullende leeuw, zoekende wie hij zal verslinden (1 Petrus 5: 7,8) Het lijkt of Petrus zijn bijbel niet goed kende en de tekst verkeerd citeert, maar het tegendeel is waar. Petrus wist juist wat David bedoelde! Durven wij onze allerdiepste en intiemste gevoelens aan God te vertellen, ook al zijn het gevoelens - en dat zeg ik met respect - van boosheid naar God? Gevoelens die iemand diep van binnen vasthoudt, zonder ze ooit in het licht van God te brengen, blijven duisternis en deze duisternis wordt een broedplaats van de vijand. Ik heb daarentegen grote bevrijdingen meegemaakt op het moment dat mensen hun diepste gevoelens vertelden aan de Heer. De bijbel zegt: Indien wij in het licht wandelen, gelijk Hij in het licht is, hebben wij gemeenschap met elkander en het bloed van Jezus, zijn Zoon, reinigt ons van alle zonde (1 Joh. 1:7). Wandelen in het licht betekent dat alles in je leven open is voor God, en dat niets verborgen blijft. Als we dat doen, ontnemen we de duivel zijn werkterrein.

Als tweede is het belangrijk de mensen te vergeven die de innerlijke verwondingen hebben veroorzaakt. Deze vergeving kun je niet afdwingen, het is een proces, maar wel een noodzakelijke weg om te bewandelen voor bevrijding. De Heer zei dat we elkaar zeventig maal zeven keer moeten vergeven, dat is in totaal vierhonderd negentig keer. Even een rekensommetje: We slapen per etmaal gemiddeld acht uur, dus als we in de resterende zestien uur vierhonderd negentig keer moeten vergeven, dan is dat ongeveer iedere anderhalve minuut: ,,Ik vergeef…'' - anderhalve minuut later: ,,Ik vergeef…''- anderhalve minuut later: ,,Ik vergeef…'' Het gaat om een levenshouding van vergeving! Door een weg van vergeving te gaan wandelen, sluit je de deur voor demonen. Pas dan kun je vrijkomen van de innerlijke pijn, die tot dan toe door demonen werd vastgehouden. Mensen zondigen tegen ons zonder dat wij daarom vragen, maar wij moeten niet zelf zondigen door niet te vergeven.

Derde sleutel: vrijheid in relaties
De derde deur die we moeten sluiten, zijn relaties waarin we niet vrij zijn. In Galaten 5: 1 schrijft Paulus: Opdat wij waarlijk vrij zouden zijn, heeft Christus ons vrijgemaakt. Houdt dus stand en laat u niet weder een slavenjuk opleggen. De christenen in Galatië waren tot geloof gekomen onder de bediening van Paulus, maar ongeveer twee jaar daarna kwamen Joodse broeders met onderwijs over de wet, vooral over de besnijdenis. De christenen onderwierpen zich aan deze lering van de wet en gaven de Joodse mannen - Paulus noemt hen 'valse broeders' - grote autoriteit over hun leven. Paulus zegt zelfs: ,,Zij hebben je buitengesloten van de samenleving, want je mag alleen maar dienstbaar zijn aan hen!'' (Gal. 4:17). Ze zaten zó vast aan deze broeders dat ze daarbuiten geen vrijheid meer hadden. Dit gebeurt in vele families en allerlei relaties, ook onder christenen! Dit soort relaties zijn ongoddelijk en ongezond en de bijbel noemt ze een vorm van toverij. We zijn geschapen om te leven onder de heerschappij van Jezus en als andere mensen die plaats in nemen, wordt het afgoderij. Als u bevrijding zoekt, terwijl mensen uw leven op zo'n manier overheersen, dan zult u geen bevrijding vinden. Paulus zegt dat u een slavenjuk draagt. En wie heeft de verantwoordelijkheid dat slavenjuk af te werpen? Uzelf. U moet verantwoordelijkheid nemen.

Demonen uitdrijven is het makkelijkste wat er is als mensen er klaar voor zijn. Wanneer aan demonen hun ruimte ontnomen is, is een kort bevel genoeg. Ons leven voorbereiden, deuren dicht te doen en wettige gronden terug te nemen, dat is het grootste werk!

Meer lezen: Zegen of Vloek, aan u de keus - Derek Prince